{"id":22056,"date":"2020-05-15T14:57:28","date_gmt":"2020-05-15T12:57:28","guid":{"rendered":"https:\/\/opi.org.pl\/the-laboratory-of-interactive-technologies\/tam-gdzie-czlowiek-spotyka-technologie\/"},"modified":"2025-07-24T09:19:47","modified_gmt":"2025-07-24T07:19:47","slug":"where-humans-meet-technologies","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/opi.org.pl\/en\/laboratories\/the-laboratory-of-interactive-technologies\/where-humans-meet-technologies\/","title":{"rendered":"Where humans meet technologies"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\n

Niezale\u017cnie od wykszta\u0142cenia, ka\u017cdy z naszych ludzi interesuje si\u0119 kilkoma dziedzinami naraz. To dlatego praca tu jest tak ciekawa. Z Cezarym Biele<\/strong>, kierownikiem Laboratorium Interaktywnych Technologii w OPI PIB, rozmawia Monika Redzisz<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"Zdjęcie
dr Cezary Biele<\/strong>kierownik Laboratorium Interaktywnych Technologi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n

\n
\n
\n

dr Cezary Biele<\/strong> z wykszta\u0142cenia jest psychologiem, psychofizjologiem i biologiem, a z zami\u0142owania socjologiem. Interesuje si\u0119 rol\u0105 emocji w interakcjach z technologi\u0105 oraz wp\u0142ywem nowych technologii na funkcjonowanie spo\u0142eczne. Ma wieloletnie do\u015bwiadczenie zar\u00f3wno w dziedzinie bada\u0144 podstawowych, jak komercyjnych bada\u0144 marketingowych. <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Kieruje Laboratorium Interaktywnych Technologii w O\u015brodku Przetwarzania Informacji \u2013 Pa\u0144stwowym Instytucie Badawczym, gdzie poza badaniami zwi\u0105zanymi SI i technologi\u0105 smart-home realizowane s\u0105\u00a0m.in<\/a>. projekty dotycz\u0105ce funkcjonowania ludzi w wirtualnej rzeczywisto\u015bci, bezpiecze\u0144stwa dzieci w internecie, cyfrowego rodzicielstwa i perswazyjno\u015bci komunikat\u00f3w 3D.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n

\n
\n

Monika Redzisz: Interaktywne technologie to bardzo szeroki obszar. Czym dok\u0142adnie zajmujecie si\u0119 w Laboratorium Interaktywnych Technologii?<\/h2>\n\n\n\n

Cezary Biele: Interakcj\u0105 cz\u0142owieka z technologi\u0105 (HTI \u2013 Human Technology Interaction). Dawniej dziedzina ta okre\u015blana by\u0142a jako interakcja cz\u0142owieka z komputerem (HCI \u2013 Human Computer Interaction), ale nazw\u0119 zmieniono w zwi\u0105zku z tym, \u017ce w ostatnich latach nast\u0105pi\u0142 rozw\u00f3j innych sposob\u00f3w korzystania z technologii ni\u017c tylko komputer \u2013 mamy smartfony, asystent\u00f3w g\u0142osowych oraz wirtualn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Jednym z najwa\u017cniejszych obszar\u00f3w dzia\u0142a\u0144 naszego labu jest obecnie w\u0142a\u015bnie wirtualna rzeczywisto\u015b\u0107. Rozw\u00f3j technologiczny jest w tym obszarze bardzo szybki; VR jest z ka\u017cdym rokiem bardziej intuicyjny. Nas interesuje to, w jaki spos\u00f3b ludzie reaguj\u0105 na t\u0119 technologi\u0119. VR jest te\u017c \u015bwietnym narz\u0119dziem do bada\u0144 psychologicznych.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego? Poniewa\u017c mo\u017cna obserwowa\u0107 ludzkie zachowania i odruchy w wirtualnej, bezpiecznej przestrzeni?<\/h2>\n\n\n\n

Obserwowa\u0107, a tak\u017ce bada\u0107 wszelkie zjawiska psychologiczne, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107\u00a0trudne do badania w realnym \u015bwiecie. Prowadzimy badania w tym obszarze we wsp\u00f3\u0142pracy z psychologami z Instytutu Psychologii PAN. Mamy w laboratorium mocny team analityk\u00f3w \u2013 spec\u00f3w od przetwarzania danych. W VR jest mo\u017cliwa rejestracja ruchu r\u0105k i g\u0142owy u\u017cytkownika. Ruch cia\u0142a jest silnie powi\u0105zany z emocjami. Na podstawie danych o tym, jak porusza si\u0119 cz\u0142owiek, b\u0119dziemy pr\u00f3bowali si\u0119 dowiedzie\u0107, jakie emocje odczuwa: pozytywne czy negatywne, silne czy s\u0142abe.<\/p>\n\n\n\n

Do\u015bwiadczenie rzeczywisto\u015bci w 3D jest dla nas bardziej intuicyjne? Rodzi silniejsze emocje?<\/h2>\n\n\n\n

Tak, ale nie jest to do ko\u0144ca jednoznaczne. Jeste\u015bmy w\u0142a\u015bnie, razem z Grzegorzem Banerskim, Agat\u0105 Kopacz i Katarzyn\u0105 Abramczuk, w trakcie pracy nad projektem dotycz\u0105cym zachowania si\u0119 w trakcie powodzi. Pytanie badawcze jest takie: Czy robi\u0105c symulacje z u\u017cyciem grafiki 3D sk\u0142onimy ludzi do tego, \u017ceby lepiej zapami\u0119tali, jak maj\u0105 si\u0119 zachowa\u0107 w razie powodzi? Do bada\u0144 wykorzystywali\u015bmy mi\u0119dzy innymi eyetracker. Sprawdzali\u015bmy, na jakich elementach obrazu ludzie si\u0119 rzeczywi\u015bcie skupiaj\u0105. Wynik okaza\u0142 si\u0119 skomplikowany. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ludzie najlepiej zapami\u0119tuj\u0105 proste komunikaty na neutralnym tle. Natomiast realistyczne animacje 3D obrazuj\u0105ce pow\u00f3d\u017a powoduj\u0105, \u017ce maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 motywacj\u0119 do dzia\u0142ania. Rzeczywi\u015bcie budz\u0105 wi\u0119ksze emocje. Chcemy przygotowa\u0107 \u201eidealny\u201d komunikat antypowodziowy, kt\u00f3ry b\u0119dzie sk\u0142ania\u0142 ludzi do tego, \u017ceby chcieli co\u015b robi\u0107, a jednocze\u015bnie do zapami\u0119tania tego, co maj\u0105 robi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Zajmujecie si\u0119 tak\u017ce asystentami g\u0142osowymi.<\/h2>\n\n\n\n

Tak, tym obszarem zajmuje si\u0119 Jarek Kowalski. Badali\u015bmy, jak na asystent\u00f3w g\u0142osowych reaguj\u0105 seniorzy. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ci, kt\u00f3rzy wzi\u0119li udzia\u0142 w naszym projekcie, bardzo szybko oswoili si\u0119 z t\u0105 now\u0105 dla nich technologi\u0105. Mimo \u017ce\u00a0asystent ma bardzo podobne funkcje jak smartfon, odbierali go zupe\u0142nie inaczej. G\u0142os to\u00a0najbardziej naturalny spos\u00f3b komunikacji. Poza tym dla starszych ludzi najwi\u0119ksz\u0105 barier\u0105 jest motoryka. W przypadku asystent\u00f3w g\u0142osowych nie ma tego problemu.<\/p>\n\n\n\n

W tej chwili Jarek bada, na ile ludzie internalizuj\u0105 technologi\u0119, na ile traktuj\u0105 j\u0105 jako cz\u0119\u015b\u0107 siebie. Na przyk\u0142ad swojego smartfona, ale tak\u017ce konto na Facebooku. Poszukuje na przyk\u0142ad odpowiedzi na pytanie o to, na ile moje konto na Facebooku jest cz\u0119\u015bci\u0105 mojego ja. Jak bardzo bym cierpia\u0142, gdybym go musia\u0142 zamkn\u0105\u0107 i straci\u0107 wszystko, co na nim mia\u0142em? Okazuje si\u0119, \u017ce niekt\u00f3re technologie s\u0105 bardzo bliskie naszemu sercu i ludzie postrzegaj\u0105 je jako cz\u0119\u015b\u0107 swojego ja.<\/p>\n\n\n\n

Poza badaniami spo\u0142ecznymi prowadzimy te\u017c\u00a0w laboratorium wiele innych bada\u0144, kt\u00f3re dotycz\u0105 user experience. Na zlecenie ministerstwa, a tak\u017ce wewn\u0119trznie, dla innych lab\u00f3w. Robimy audyt w zasadzie wszystkich system\u00f3w tworzonych w OPI PIB. Dbamy, by by\u0142y przyjazne dla u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Czyli mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce tworzycie pomost pomi\u0119dzy projektantami system\u00f3w i u\u017cytkownikami?<\/h2>\n\n\n\n

Tak. Tw\u00f3rcy musz\u0105 wiedzie\u0107, jak ludzie reaguj\u0105 na tworzone przez nich narz\u0119dzia, co mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 pozytywnie, a co mo\u017ce by\u0107 barier\u0105. Bo to s\u0105 in\u017cynierowie, maj\u0105 inne spojrzenie na pewne sprawy. S\u0105 skupieni na tym, \u017ceby stworzy\u0107 to rozwi\u0105zanie od strony technicznej. My musimy pokaza\u0107 im punkt widzenia odbiorc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Bierzemy mi\u0119dzy innymi udzia\u0142 w du\u017cym projekcie Balance Plus, w ramach unijnego programu Horyzont 2020. Bierze w tym udzia\u0142 ponad 10 kraj\u00f3w europejskich. Chodzi o wprowadzenie systemu energetycznego, kt\u00f3ry pozwoli\u0142by na oszcz\u0119dno\u015b\u0107 energii. Powiedzmy, \u017ce panele s\u0142oneczne wyprodukuj\u0105 w domu nadwy\u017ck\u0119 pr\u0105du. Najlepiej wykorzysta\u0107 t\u0119 nadwy\u017ck\u0119 lokalnie, bez potrzeby przesy\u0142ania energii na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci. Ale ludzie musz\u0105 wyrazi\u0107 zgod\u0119 na to, by np. codziennie od 13:00 do 17:00 to system decydowa\u0142 o w\u0142\u0105czeniu ich urz\u0105dzenia. I teraz \u2013 jak im o tym powiedzie\u0107? Co sk\u0142oni\u0142oby ich do wyra\u017cenia takiej zgody? Jakie argumenty by\u0142yby dla nich sensowne? Co jest dla nich najwi\u0119ksz\u0105 barier\u0105? Przygotowujemy w\u0142a\u015bnie kwestionariusz, kt\u00f3ry pozwoli dowiedzie\u0107 si\u0119, co ludzie o tym my\u015bl\u0105. B\u0119dzie to taki zaczyn informacji dla tw\u00f3rc\u00f3w technologii. Je\u015bli system powstanie, b\u0119dziemy te\u017c robi\u0107 testy u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

To w gruncie rzeczy badania psychologiczne. Badacie ludzkie emocje i ludzkie reakcje.<\/h2>\n\n\n\n

Jeste\u015bmy na pograniczu. To bardzo ciekawe, ale rodzi tak\u017ce pewne problemy. Zdarza si\u0119, \u017ce psychologowie uwa\u017caj\u0105, \u017ce to ju\u017c nie jest psychologia, a informatycy \u2013 \u017ce to ju\u017c nie informatyka. To wychodzi zw\u0142aszcza przy grantach, sam tego do\u015bwiadczy\u0142em. Dwukrotnie sk\u0142ada\u0142em projekt do Narodowego Centrum Nauki. Raz do panelu psychologicznego, gdzie dosta\u0142em komentarze, \u017ce to wcale nie jest psychologia i powinienem z\u0142o\u017cy\u0107 m\u00f3j projekt do panelu informatycznego. Kiedy to zrobi\u0142em, us\u0142ysza\u0142em, \u017ce to nie jest informatyka. Cz\u0119sto czuj\u0119 si\u0119 tak, jakbym by\u0142 na ziemi niczyjej.<\/p>\n\n\n\n

Czy o prac\u0119 u was mo\u017ce aplikowa\u0107 tak\u017ce kto\u015b, kto ma humanistyczne wykszta\u0142cenie?<\/h2>\n\n\n\n

Jasne! Mamy bardzo szeroki wachlarz specjalizacji, od psycholog\u00f3w, socjolog\u00f3w, antropolog\u00f3w, kulturoznawc\u00f3w, przez absolwent\u00f3w zarz\u0105dzania, a na informatykach, programistach i specach od uczenia maszynowego ko\u0144cz\u0105c.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie w takich zespo\u0142ach, interdyscyplinarnych, powstaj\u0105 najlepsze pomys\u0142y.<\/h2>\n\n\n\n

Tak, rzeczywi\u015bcie mamy tu dobrze. Wszystkie nasze szalone humanistyczne pomys\u0142y mog\u0105 zosta\u0107 szybko zweryfikowane przez informatyk\u00f3w. Ale m\u00f3wi\u0105c powa\u017cnie \u2013 wszyscy, niezale\u017cnie od tego, jakie wykszta\u0142cenie mamy, jeste\u015bmy zainteresowani kilkoma dziedzinami naraz. Dlatego w\u0142a\u015bnie chcieli\u015bmy pracowa\u0107 w takim labie jak nasz.<\/p>\n\n\n\n

Interakcje cz\u0142owieka z technologiami to dziedzina przysz\u0142o\u015bciowa. Asystenci g\u0142osowi i wirtualna rzeczywisto\u015b\u0107 staj\u0105 si\u0119 nasz\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105. Zw\u0142aszcza teraz, podczas epidemii, nasze interakcje z technologi\u0105 bardzo si\u0119 nasili\u0142y.<\/h2>\n\n\n\n

Tak, to ciekawy moment. Pracujemy i uczymy si\u0119 zdalnie. Wida\u0107, ile jeszcze musimy zrobi\u0107, \u017ceby wszystkie te narz\u0119dzia, np. do telekonferencji, dzia\u0142a\u0142y sprawnie. Wszystko by\u0142o w porz\u0105dku, o ile u\u017cywali\u015bmy ich sporadycznie. Natomiast kiedy nagle wszystkie spotkania zaczynaj\u0105 si\u0119 odbywa\u0107 online, to nie czujemy si\u0119 z tym zbyt komfortowo. Brakuje nam dynamiki i spontaniczno\u015bci rozmowy na \u017cywo. W moim odczuciu przypomina to bardziej monologi wyg\u0142aszane po kolei przez uczestnik\u00f3w spotkania, ni\u017c dialog.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony wida\u0107 te\u017c, jak mimo wszystko bardzo potrzebne nam s\u0105 te komunikatory. Gdyby epidemia przysz\u0142a 15 lat temu, praca zdalna nie by\u0142aby mo\u017cliwa. Ale nie chodzi jedynie o przekazanie sobie konkretnych informacji, lecz tak\u017ce o budowanie i podtrzymywanie wi\u0119zi. Dzi\u0119ki tej technologii nadal, mimo \u017ce ka\u017cdy z nas siedzi w domu, czujemy si\u0119 zespo\u0142em. W sytuacjach kryzysowych technologia okazuje si\u0119 bardzo potrzebna. Taki sobie zwyk\u0142y komunikator nagle zaczyna spe\u0142nia\u0107 wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 spo\u0142eczn\u0105. To samo dotyczy asystent\u00f3w g\u0142osowych. M\u0142odzi i zdrowi mog\u0105, ale nie musz\u0105 z nich korzysta\u0107, jednak dla os\u00f3b starszych, chorych, niepe\u0142nosprawnych to wybawienie. Wszystko zale\u017cy od sytuacji. Technologia musi by\u0107 kompatybilna z potrzeb\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dziemy spotyka\u0107 si\u0119 w \u015bwiecie wirtualnym?<\/h2>\n\n\n\n

Jak najbardziej. Mamy plan, \u017ceby zorganizowa\u0107 konferencj\u0119 w VR, kt\u00f3ra nie mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 w realu. By\u0142aby to pierwsza tego typu konferencja w Polsce, a mo\u017ce i w Europie. Najsensowniejszy system nazywa si\u0119 AltspaceVR, do tej pory wykorzystywany w du\u017cej mierze dla rozrywki. W tym systemie ka\u017cdy ma rysunkowego awatara, ca\u0142y \u015bwiat jest taki troch\u0119 kresk\u00f3wkowy, jak w grze 3D. Wchodzisz i jeste\u015b w \u015brodku: masz animowane r\u0119ce i mo\u017cesz nimi porusza\u0107. Mo\u017cesz do kogo\u015b podej\u015b\u0107 i porozmawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce teraz nast\u0105pi skokowy rozw\u00f3j takich technologii. To wida\u0107 chocia\u017cby po wzro\u015bcie liczby u\u017cytkownik\u00f3w Teams\u00f3w, kt\u00f3ra w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch tygodni sko\u0144czy\u0142a z 32 do 44 mln. Facebook ju\u017c w zesz\u0142ym roku obiecywa\u0142, \u017ce uruchomi system Horizon \u2013 Facebook w VR. My\u015bl\u0119, \u017ce je\u015bli faktycznie to zrobi, to b\u0119dzie to niewyobra\u017calny sukces.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n

[opi_content_social_icons]<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niezale\u017cnie od wykszta\u0142cenia, ka\u017cdy z naszych ludzi interesuje si\u0119 kilkoma dziedzinami naraz. To dlatego praca tu jest tak ciekawa. Z Cezarym Biele, kierownikiem Laboratorium Interaktywnych Technologii w OPI PIB, rozmawia Monika Redzisz dr Cezary Biele z wykszta\u0142cenia jest psychologiem, psychofizjologiem i biologiem, a z zami\u0142owania socjologiem. Interesuje si\u0119 rol\u0105 emocji w interakcjach z technologi\u0105 oraz…<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":22770,"parent":22054,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"class_list":["post-22056","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/opi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/opi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22056"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/opi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31118,"href":"https:\/\/opi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22056\/revisions\/31118"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}